{"id":4498,"date":"2024-12-18T16:00:45","date_gmt":"2024-12-18T07:00:45","guid":{"rendered":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/?page_id=4498"},"modified":"2024-12-18T21:51:48","modified_gmt":"2024-12-18T12:51:48","slug":"sympy-%e3%81%a7%ef%bc%88%e3%81%82%e3%81%88%e3%81%a6%ef%bc%89%e6%95%b0%e5%80%a4%e8%a7%a3%e6%9e%90","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/%e3%82%b3%e3%83%b3%e3%83%94%e3%83%a5%e3%83%bc%e3%82%bf%e6%bc%94%e7%bf%92\/python-%e3%81%a7%e6%95%b0%e5%80%a4%e8%a7%a3%e6%9e%90\/sympy-%e3%81%a7%ef%bc%88%e3%81%82%e3%81%88%e3%81%a6%ef%bc%89%e6%95%b0%e5%80%a4%e8%a7%a3%e6%9e%90\/","title":{"rendered":"SymPy \u3066\u3099\uff08\u3042\u3048\u3066\uff09\u6570\u5024\u89e3\u6790"},"content":{"rendered":"<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>Python \u3067\u6570\u5024\u89e3\u6790\u306e\u305f\u3081\u306b\u5fc5\u8981\u306a\u30d7\u30ed\u30b0\u30e9\u30df\u30f3\u30b0\u3068\uff0c\u3044\u304f\u3064\u304b\u306e\u4f8b\u3092\u793a\u3057\u307e\u3059\u3002<br \/>\n\u3053\u3053\u3067\u306f\u6570\u5024\u89e3\u6790\u30e9\u30a4\u30d6\u30e9\u30ea\u3067\u3042\u308b SciPy \u3092\u4f7f\u308f\u305a\uff0c\u8a08\u7b97\u6a5f\u4ee3\u6570\u30b7\u30b9\u30c6\u30e0\u3067\u3042\u308b SymPy \u3092\u3042\u3048\u3066\u4f7f\u3063\u305f\u4f8b\u3092\u793a\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u307e\u305f SymPy \u81ea\u4f53\u3067\u3082\u30b0\u30e9\u30d5\u4f5c\u6210\u6a5f\u80fd\u304c\u3042\u308a\u307e\u3059\u304c\uff0c\u3053\u3053\u3067\u306f\uff0c<a href=\"https:\/\/sympy-plot-backends.readthedocs.io\/en\/latest\/index.html\">SymPy Plotting Backends (SPB)<\/a> \u3092\u4f7f\u3063\u3066\u30b0\u30e9\u30d5\u3092\u63cf\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><!--more--><\/p>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"\u30e9\u30a4\u30d6\u30e9\u30ea\u306e-import\">\u30e9\u30a4\u30d6\u30e9\u30ea\u306e import<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[1]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># SymPy \u3092\u4f7f\u3046\u3068\u304d\u306e\u304a\u307e\u3058\u306a\u3044<\/span>\r\n<span class=\"kn\">from<\/span> <span class=\"nn\">sympy.abc<\/span> <span class=\"kn\">import<\/span> <span class=\"o\">*<\/span>\r\n<span class=\"kn\">from<\/span> <span class=\"nn\">sympy<\/span> <span class=\"kn\">import<\/span> <span class=\"o\">*<\/span>\r\n\r\n<span class=\"c1\"># \u30b0\u30e9\u30d5\u306f SymPy Plotting Backends (SPB) \u3067\u63cf\u304f<\/span>\r\n<span class=\"kn\">from<\/span> <span class=\"nn\">spb<\/span> <span class=\"kn\">import<\/span> <span class=\"o\">*<\/span>\r\n\r\n<span class=\"c1\"># \u4ee5\u4e0b\u306f\u30b0\u30e9\u30d5\u3092 SVG \u3067 Notebook \u306b\u30a4\u30f3\u30e9\u30a4\u30f3\u8868\u793a\u3055\u305b\u308b\u8a2d\u5b9a<\/span>\r\n<span class=\"o\">%<\/span><span class=\"k\">config<\/span> InlineBackend.figure_formats = ['svg']\r\n\r\n<span class=\"c1\"># \u30c7\u30d5\u30a9\u30eb\u30c8\u8a2d\u5b9a\u306e\u305f\u3081<\/span>\r\n<span class=\"kn\">import<\/span> <span class=\"nn\">matplotlib.pyplot<\/span> <span class=\"k\">as<\/span> <span class=\"nn\">plt<\/span>\r\n<span class=\"c1\"># mathtext font \u306e\u8a2d\u5b9a<\/span>\r\n<span class=\"n\">plt<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">rcParams<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"s1\">'mathtext.fontset'<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s1\">'cm'<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"SymPy-\u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u5fae\u5206\">SymPy \u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u5fae\u5206<\/h3>\n<p>\u89e3\u6790\u7684\u306a\u5fae\u5206\u306e\u5b9a\u7fa9\u306f\uff08\u524d\u65b9\u5dee\u5206\u306e\u6975\u9650\u3068\u3057\u3066\uff09<\/p>\n<p>$$\\frac{df}{dx} \\equiv \\lim_{h \\rightarrow 0} \\frac{f(x+h) -f(x)}{h}$$<\/p>\n<p>\u3067\u3057\u305f\u3002\u6ed1\u3089\u304b\u306a\u95a2\u6570\u3067\u3042\u308c\u3070\uff0c\uff08\u5f8c\u65b9\u5dee\u5206\u306e\u6975\u9650\u3068\u3057\u3066\uff09<br \/>\n$$\\frac{df}{dx} = \\lim_{h \\rightarrow 0} \\frac{f(x) -f(x-h)}{h}$$<br \/>\n\u3068\u3057\u3066\u3082\u826f\u3044\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u73fe\u5b9f\u4e16\u754c\u3067\u306f $ h\\rightarrow 0$ \u306e\u6975\u9650\u306f\u3068\u308c\u307e\u305b\u3093\u304b\u3089\u5341\u5206\u5c0f\u3055\u3044\u5024\u3068\u3057\u3066 h \u3092\u5b9a\u7fa9\u3057\uff0c\u8fd1\u4f3c\u7684\u306a\u6570\u5024\u5fae\u5206\u3092\uff08\u524d\u65b9\u5dee\u5206\u3068\u5f8c\u65b9\u5dee\u5206\u306e\u5e73\u5747\u3067\u3042\u308b\u4e2d\u5fc3\u5dee\u5206\u3068\u3057\u3066\uff09\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3057\u3087\u3046\u3002<\/p>\n<p>\\begin{eqnarray}<br \/>\n\\frac{df}{dx} &amp;\\simeq&amp; \\frac{1}{2} \\left\\{\\frac{f(x+h) -f(x)}{h} + \\frac{f(x) -f(x-h)}{h} \\right\\} \\\\<br \/>\n&amp;=&amp; \\frac{f(x+h) -f(x-h)}{2h}<br \/>\n\\end{eqnarray}<\/p>\n<p>\u95a2\u6570 $f(x)$ \u304c\u521d\u7b49\u95a2\u6570\uff08\u304a\u3088\u3073\u521d\u7b49\u95a2\u6570\u306e\u5408\u6210\u95a2\u6570\uff09\u3067\u3042\u308b\u5834\u5408\u306f\u89e3\u6790\u7684\u306b\u5fae\u5206\u3067\u304d\u307e\u3059\u304c\uff0c\u305d\u3046\u3067\u306a\u3044\u5834\u5408\uff0c\u4f8b\u3048\u3070 $f(x)$ \u304c\u6570\u5024\u7684\u306b\u3057\u304b\u4e0e\u3048\u3089\u308c\u3066\u3044\u306a\u3044\u3068\u304b\uff0c\u4f55\u304b\u89e3\u6790\u7684\u306b\u5fae\u5206\u3067\u304d\u306a\u3044\u5834\u5408\u306b\u306f\uff0c\u6570\u5024\u5fae\u5206\u306b\u3088\u3063\u3066\u8fd1\u4f3c\u7684\u306a\u5024\u3092\u6c42\u3081\u308b\u5fc5\u8981\u304c\u3042\u308a\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u307e\u305f\uff0c\u89e3\u6790\u7684\u306b\u5fae\u5206\u3067\u304d\u305d\u3046\u3060\u304c\uff0c\u4eba\u529b\u3067\u306f\u3051\u3063\u3053\u3046\u5927\u5909\u305d\u3046\u306a\u5834\u5408\u306b\u3082\uff0c\u6570\u5024\u5fae\u5206\u306b\u3088\u3063\u3066\u8fd1\u4f3c\u7684\u306a\u5024\u3092\u4f7f\u3046\u307b\u3046\u304c\u4fbf\u5229\u306a\u5834\u5408\u304c\u3042\u308b\u304b\u3082\u3057\u308c\u307e\u305b\u3093\u3002<\/p>\n<p>\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\uff0c\u95a2\u6570 <code>f(x)<\/code> \u3092\u6570\u5024\u5fae\u5206\u3057\u3066\u304f\u308c\u308b\u95a2\u6570 <code>ndiff()<\/code> \u3092\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[2]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"mf\">1e-5<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"c1\"># h \u3092\u7701\u7565\u3059\u308b\u3068 h=1e-5 \u3068\u3057\u3066\u8a08\u7b97\u3059\u308b<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">))<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4f8b\u3068\u3057\u3066\uff0c$f(x) = \\sin x$ \u306e $x = 3$ \u306b\u304a\u3051\u308b\u6570\u5024\u5fae\u5206\u3092\u6c42\u3081\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff08\u7b54\u3048\u306f $\\cos 3$ \u3067\u3059\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[3]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">h<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mf\">1e-4<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">1e-5<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">1e-6<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">1e-7<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">1e-8<\/span><span class=\"p\">]:<\/span>\r\n    <span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'h = <\/span><span class=\"si\">%3.1e<\/span><span class=\"s1\">, ndiff = <\/span><span class=\"si\">%.15f<\/span><span class=\"s1\">'<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">)))<\/span>\r\n\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">' '<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"mi\">10<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"s1\">'cos(<\/span><span class=\"si\">%3.1f<\/span><span class=\"s1\">) = <\/span><span class=\"si\">%.15f<\/span><span class=\"s1\">'<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">cos<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">)))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>h = 1.0e-04, ndiff = -0.989992494952602\r\nh = 1.0e-05, ndiff = -0.989992496590319\r\nh = 1.0e-06, ndiff = -0.989992496730485\r\nh = 1.0e-07, ndiff = -0.989992494926373\r\nh = 1.0e-08, ndiff = -0.989992490763036\r\n          cos(3.0) = -0.989992496600445\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4ee5\u4e0a\u306e\u7d50\u679c\u304b\u3089\u308f\u304b\u308b\u3088\u3046\u306b\uff0c<code>h<\/code> \u3092\u3084\u307f\u304f\u3082\u306b\u5c0f\u3055\u304f\u3059\u308c\u3070\u3059\u308b\u307b\u3069\uff0c\u6570\u5024\u5fae\u5206\u306e\u7cbe\u5ea6\u304c\u3042\u304c\u308b\uff0c\u3068\u3044\u3046\u308f\u3051\u3067\u306f\u306a\u3044\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u95a2\u6570\u306e\u6570\u5024\u5fae\u5206\">\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u95a2\u6570\u306e\u6570\u5024\u5fae\u5206<\/h4>\n<p>$\\displaystyle f(x) = \\frac{x^3}{e^x -1}$ \u306e\u6975\u5927\u5024\u3092\u6c42\u3081\u308b\u305f\u3081\u306e\u6e96\u5099\u3068\u3057\u3066\uff0c\u307e\u305a\uff0c$f(x)$ \u3068\u305d\u306e\u6570\u5024\u5fae\u5206 <code>ndiff(f, x)<\/code> \u3092 $0 \\leq x \\leq 5$ \u306e\u7bc4\u56f2\u3067\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3059\u308b\u3002<\/p>\n<p>\uff08$f(x)$ \u306e\u5fae\u5206\u306f\u7c21\u5358\u306b\u6c42\u3081\u3089\u308c\u308b\u306e\u3060\u304c\uff0c\u3053\u3053\u306f\u305b\u3063\u304b\u304f\u899a\u3048\u305f\u306e\u3067\u6570\u5024\u5fae\u5206\u3057\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[4]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">**<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">exp<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">0.001<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'$f(x)$'<\/span><span class=\"p\">),<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">0.001<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'$f^{\\prime}(x)$'<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s1\">'$x$'<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s1\">'\u3000'<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9954\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk01.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4e0a\u306e\u30b0\u30e9\u30d5\u304b\u3089\uff0c\u6570\u5024\u5fae\u5206\u3057\u305f\u5fae\u5206\u4fc2\u6570 $f^{\\prime}(x)$ \u306e\u5024\u304c\u30bc\u30ed\u306b\u306a\u308b $x$ \u306f\uff0c$2 &lt; x &lt; 3$ \u306e\u3042\u305f\u308a\u3067\u3042\u308b\u3053\u3068\uff0c\u305d\u306e\u3042\u305f\u308a\u3067\u78ba\u304b\u306b $f(x)$ \u304c\u6975\u5927\uff08\u6700\u5927\uff09\u3068\u306a\u3063\u3066\u3044\u308b\u3053\u3068\u304c\u898b\u3066\u3068\u308c\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u5ff5\u306e\u305f\u3081\u306b\uff0c\u89e3\u6790\u7684\u306b\u5fae\u5206\u3057\u305f\u7d50\u679c\u3068\u6bd4\u8f03\u3057\u307e\u3059\u3002\u76ee\u8996\u3067\u306f\u307b\u307c\u533a\u5225\u304c\u3064\u304b\u306a\u3044\u3067\u3059\u306d\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[5]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">df<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">diff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">0.0001<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'\u6570\u5024\u5fae\u5206'<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n         <span class=\"n\">rendering_kw<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"s1\">'lw'<\/span><span class=\"p\">:<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">}),<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">df<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mf\">0.0001<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'\u89e3\u6790\u7684\u5fae\u5206'<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n         <span class=\"n\">rendering_kw<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"s1\">'lw'<\/span><span class=\"p\">:<\/span><span class=\"mf\">0.5<\/span><span class=\"p\">})<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9955\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk02.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"SymPy-\u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u7a4d\u5206\uff1aintegrate().evalf()\">SymPy \u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u7a4d\u5206\uff1a<code>integrate().evalf()<\/code><\/h3>\n<p>$\\displaystyle \\int_0^{\\pi} \\sin(\\sin x)\\, dx$ \u306e\u8a08\u7b97\u3092\u3057\u307e\u3059\u3002\u89e3\u6790\u7684\u306b\u89e3\u3051\u306a\u3044\u3068\uff0cSymPy \u306f\u305d\u306e\u307e\u307e\u306e\u5f62\u3067\u8fd4\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[6]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">integrate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[6]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle \\int\\limits_{0}^{\\pi} \\sin{\\left(\\sin{\\left(x \\right)} \\right)}\\, dx$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>.evalf()<\/code> \u3059\u308b\u3068\u6570\u5024\u7a4d\u5206\u3057\u305f\u5024\u3092\u8fd4\u3057\u307e\u3059\u3002\uff08SymPy \u304c\u6570\u5024\u7a4d\u5206\u3057\u3066\u304f\u308c\u308b\u306e\u3067\uff0c\u308f\u3056\u308f\u3056\u81ea\u5206\u3067\u5b9a\u7fa9\u3059\u308b\u5fc5\u8981\u306f\u3042\u308a\u307e\u305b\u3093\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[7]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">integrate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">))<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">evalf<\/span><span class=\"p\">()<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[7]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 1.78648748195005$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>.evalf()<\/code> \u306e\u304b\u308f\u308a\u306b <code>.n()<\/code> \u3092\u4f7f\u3063\u3066\u3082\u3088\u3044\u3088\u3046\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[8]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">integrate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">))<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">n<\/span><span class=\"p\">()<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[8]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 1.78648748195005$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b <code>N()<\/code> \u3092\u4f7f\u3063\u3066\u3082\u3088\u3044\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[9]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">integrate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">)))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[9]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 1.78648748195005$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u53c2\u8003\uff1a\u30b7\u30f3\u30d7\u30bd\u30f3\u6cd5\u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u7a4d\u5206\">\u53c2\u8003\uff1a\u30b7\u30f3\u30d7\u30bd\u30f3\u6cd5\u306b\u3088\u308b\u6570\u5024\u7a4d\u5206<\/h4>\n<p>\u30b7\u30f3\u30d7\u30bd\u30f3\u6cd5\u3067 $\\displaystyle \\int_a^b f(x)\\, dx$ \u3092\u6c42\u3081\u308b\u3002<\/p>\n<p>\u7a4d\u5206\u533a\u9593 $[a, b]$ \u3092 $N (=2n)$ \u7b49\u5206\uff08\u5076\u6570\u7b49\u5206\uff09\u3057\uff0c<\/p>\n<p>$$h = \\frac{b-a}{N}, \\quad f_i = f(a + i\\,h)$$<\/p>\n<p>\u3068\u3059\u308b\u3002\u30b7\u30f3\u30d7\u30bd\u30f3\u6cd5\u306e\u516c\u5f0f\u306f<\/p>\n<p>\\begin{eqnarray}<br \/>\n\\int_a^b f(x)\\, dx &amp;\\simeq&amp;<br \/>\n\\frac{h}{3}( f_0 + 4 f_1 + f_2) + \\frac{h}{3}( f_2 + 4 f_3 + f_4) + \\\\<br \/>\n&amp;&amp; \\frac{h}{3}( f_4 + 4 f_5 + f_6) + \\frac{h}{3}( f_6 + 4 f_7 + f_8)+ \\cdots\\\\<br \/>\n&amp;&amp;+ \\frac{h}{3}( f_{N-2} + 4 f_{N-1} + f_N)\\\\<br \/>\n&amp;=&amp;\\frac{h}{3}<br \/>\n\\left(f_0 + 2 \\sum_{i=1}^{n-1} f_{2i} + 4 \\sum_{i=1}^{n} f_{2i-1}+ f_{2n}\\right)<br \/>\n\\end{eqnarray}<\/p>\n<p>SymPy \u3067\u306f <code>.evalf()<\/code> \u3092\u4f7f\u3063\u3066\u6570\u5024\u7a4d\u5206\u3059\u308b\u3053\u3068\u304c\u3067\u304d\u308b\u306e\u3067\u308f\u3056\u308f\u3056\u81ea\u4f5c\u306e\u95a2\u6570\u3092\u3064\u304f\u308b\u5fc5\u8981\u306f\u306a\u3044\u306e\u3067\u3059\u304c\uff0c\u6559\u80b2\u7684\u898b\u5730\u304b\u3089\u3042\u3048\u3066\uff0c\u30b7\u30f3\u30d7\u30bd\u30f3\u6cd5\u306e\u516c\u5f0f\u3092\u4f7f\u3063\u3066\u6570\u5024\u7a4d\u5206\u306e\u5024\u3092\u8fd4\u3059\u95a2\u6570 <code>simpson()<\/code> \u3092\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u5b9a\u7fa9\u3057\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[10]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">simpson<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"n\">h<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"nb\">float<\/span><span class=\"p\">((<\/span><span class=\"n\">b<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"n\">n<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Rational<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"n\">tmp<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">3<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> \r\n                 <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">summation<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">n<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">))<\/span> <span class=\"o\">+<\/span>\r\n                 <span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">summation<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">n<\/span><span class=\"p\">))<\/span> <span class=\"o\">+<\/span>\r\n                 <span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n                 <span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">tmp<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>N<\/code> \u306e\u5024\u3092\u5909\u3048\u3066 $\\displaystyle \\int_0^{\\pi} \\sin(\\sin x)\\, dx$ \u3092 <code>simpson()<\/code> \u3067\u6570\u5024\u7a4d\u5206\u3057\u3066\uff0c\u7cbe\u5ea6\u3092\u78ba\u8a8d\u3057\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff08<code>N<\/code> \u304c\u5927\u304d\u3044\u5834\u5408\u306f\u6642\u9593\u304c\u304b\u304b\u308a\u307e\u3059\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[11]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[12]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">**<\/span><span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">9<\/span><span class=\"p\">)]:<\/span>\r\n    <span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'N = <\/span><span class=\"si\">%4d<\/span><span class=\"s1\">, <\/span><span class=\"si\">%.15f<\/span><span class=\"s1\">'<\/span> <span class=\"o\">%<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">simpson<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)))<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">ninteg<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">integrate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">))<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">evalf<\/span><span class=\"p\">()<\/span>\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'.evalf()  <\/span><span class=\"si\">%.15f<\/span><span class=\"s1\">'<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"n\">ninteg<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>N =   10, 1.786721213744078\r\nN =   20, 1.786501256275661\r\nN =   40, 1.786488331266679\r\nN =   80, 1.786487534856180\r\nN =  160, 1.786487485253951\r\nN =  320, 1.786487482156504\r\nN =  640, 1.786487481962953\r\nN = 1280, 1.786487481950860\r\nN = 2560, 1.786487481950103\r\n.evalf()  1.786487481950052\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4ee5\u4e0a\u306e\u7d50\u679c\u304b\u3089\uff0c\u3069\u3093\u306a\u3053\u3068\u304c\u308f\u304b\u308b\u304b\u306a\uff1f<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"SymPy-\u306b\u3088\u308b\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\uff1ansolve()\">SymPy \u306b\u3088\u308b\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\uff1a<code>nsolve()<\/code><\/h3>\n<p>SymPy \u306b\u306f\u6570\u5024\u89e3\u3092\u6c42\u3081\u308b\u95a2\u6570 <code>nsolve()<\/code> \u304c\u7528\u610f\u3055\u308c\u3066\u3044\u307e\u3059\u306e\u3067\uff0c\u3053\u308c\u3092\u4f7f\u3063\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff08\u308f\u3056\u308f\u3056\u81ea\u5206\u3067\u5b9a\u7fa9\u3059\u308b\u5fc5\u8981\u306f\u3042\u308a\u307e\u305b\u3093\u3002\uff09<\/p>\n<p>\u307e\u305a\uff0c\u89e3\u3092\u6c42\u3081\u308b\u95a2\u6570 $f(x)$ \u3092\u5b9a\u7fa9\u3057\uff0c$f(x) = 0$ \u3068\u306a\u308b $x$ \u306e\u3042\u305f\u308a\u3092\u3064\u3051\u308b\u305f\u3081\u306b\u30b0\u30e9\u30d5\u3092\u63cf\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u4ee5\u4e0b\u3067\u306f\u4f8b\u3068\u3057\u3066\u30d9\u30c3\u30bb\u30eb\u95a2\u6570 $J_0(x) = $ <code>besselj(0,x)<\/code> \u306e\u30bc\u30ed\u70b9\u3092\u6c42\u3081\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\u30d9\u30c3\u30bb\u30eb\u95a2\u6570 <code>besselj()<\/code> \u306f<\/p>\n<div class=\"highlight\">\n<pre><span class=\"kn\">from<\/span> <span class=\"nn\">sympy<\/span> <span class=\"kn\">import<\/span> <span class=\"o\">*<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<p>\u3059\u308c\u3070\u4f7f\u3048\u307e\u3059\u3002$x$ \u8ef8\u3092\u6a2a\u5207\u308b\u70b9\u304c\u308f\u304b\u308a\u3084\u3059\u3044\u3088\u3046\u306b\uff0c$y=0$ \uff08$x$ \u8ef8\uff09\u3082\u63cf\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[13]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">besselj<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"p\">)),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">''<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"c1\"># x \u8ef8<\/span>\r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$J_0(x)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlim<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"p\">],<\/span> \r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u30d9\u30c3\u30bb\u30eb\u95a2\u6570 $J_0(x)$\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9956\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk03.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u3092\u6c42\u3081\u3066\u304f\u308c\u308b\u95a2\u6570\u306f <code>nsolve()<\/code> \u3067\u3059\u3002$x=2$ \u306e\u8fd1\u304f\u3067 $x$ \u8ef8\u3068\u4ea4\u308f\u3063\u3066\u3044\u307e\u3059\u304b\u3089\uff0c\u3053\u306e\u3042\u305f\u308a\u306e\u89e3\u3092\u63a2\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[14]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># besselj(0,x) = 0 \u3068\u306a\u308b\u89e3\u3092<\/span>\r\n<span class=\"c1\"># x \u304c 2 \u306e\u3042\u305f\u308a\u3067\u63a2\u3059<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">nsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">besselj<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[14]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 2.40482555769577$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>[2, 4]<\/code> \u306e\u3088\u3046\u306b\u7bc4\u56f2\u3092\u6307\u5b9a\u3057\u3066\u89e3\u3092\u63a2\u3059\u3053\u3068\u3082\u3067\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[15]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># 2 &lt;= x &lt;= 4 \u306e\u9593\u3067<\/span>\r\n<span class=\"c1\"># besselj(0, x) = 0 \u3068\u306a\u308b x \u3092\u63a2\u3059<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">nsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">besselj<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"p\">])<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[15]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 2.40482555769577$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[16]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u307b\u3093\u3068\u306b\u89e3\u306b\u306a\u3063\u3066\u308b\u304b\u78ba\u8a8d\u3002\u30bc\u30ed\u306b\u8fd1\u3051\u308c\u3070\u3088\u3044\u3002<\/span>\r\n<span class=\"n\">besselj<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"n\">_<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">evalf<\/span><span class=\"p\">()<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[16]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle -6.10876525973673 \\cdot 10^{-17}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u95a2\u6570\u306e\u6975\u5927\u5024\">\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u95a2\u6570\u306e\u6975\u5927\u5024<\/h4>\n<ol>\n<li>$\\displaystyle f(x) = \\frac{x^3}{e^x -1}$ \u304c\u6975\u5927\u5024\u3092\u3068\u308b\u3068\u304d\u306e $x$ \u306e\u5024\uff0c\u304a\u3088\u3073\u305d\u306e\u3068\u304d\u306e\u6975\u5927\u5024\u3092\u6c42\u3081\u308b\u3002<\/li>\n<li>$\\displaystyle g(x) = \\frac{x^5}{e^x -1}$ \u304c\u6975\u5927\u5024\u3092\u3068\u308b\u3068\u304d\u306e $x$ \u306e\u5024\uff0c\u304a\u3088\u3073\u305d\u306e\u3068\u304d\u306e\u6975\u5927\u5024\u3082\u540c\u69d8\u306b\u3057\u3066\u6c42\u3081\u3066\u307f\u3088\u3002<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u307e\u305a $f(x)$ \u306e\u6570\u5024\u5fae\u5206 <code>ndiff(f, x)<\/code> \u3092\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3057\u3066\u307f\u308b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[17]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">**<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">exp<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'$f(x)$ \u306e\u6570\u5024\u5fae\u5206'<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">''<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"s1\">'$x$'<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"s1\">'$y$'<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9957\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk04.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>ndiff(f, x)<\/code> \u306f $2 &lt; x &lt;3$ \u306e\u3042\u305f\u308a\u3067\u30bc\u30ed\u306b\u306a\u3063\u3066\u3044\u308b\u306e\u3067\uff0c\u305d\u306e\u3042\u305f\u308a\u3092 <code>nsolve()<\/code> \u3067\u63a2\u3057\u3066\u307f\u308b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[18]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">nsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ndiff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">])<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[18]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 2.82143937214806$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[19]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u305d\u306e\u3068\u304d\u306e f(x) \u306e\u6975\u5927\u5024\u306f...<\/span>\r\n<span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">_<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[19]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 1.42143547274774$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u5ff5\u306e\u305f\u3081\uff0c\u6570\u5024\u5fae\u5206 <code>ndiff(f, x)<\/code> \u3067\u306f\u306a\u304f\uff0c\u89e3\u6790\u7684\u306a\u5fae\u5206 <code>df<\/code> $\\displaystyle = \\frac{df}{dx}$ \u304c\u30bc\u30ed\u3068\u306a\u308b\u70b9\u3082 <code>nsolve()<\/code> \u3067\u63a2\u3057\u3066\u307f\u308b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[20]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">**<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">exp<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">df<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">diff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">display<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">df<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">nsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">df<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">])<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea \">$\\displaystyle &#8211; \\frac{x^{3} e^{x}}{\\left(e^{x} -1\\right)^{2}} + \\frac{3 x^{2}}{e^{x} -1}$<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[20]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 2.82143937212208$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[21]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u305d\u306e\u3068\u304d\u306e f(x) \u306e\u6975\u5927\u5024\u306f...<\/span>\r\n<span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">_<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[21]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle 1.42143547274774$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u306b\u3088\u308b1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5\">\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u306b\u3088\u308b1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5<\/h3>\n<p>\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5\u3092\u3057\u3066\u304f\u308c\u308b\u95a2\u6570\u306f SymPy \u306b\u306f\u7528\u610f\u3055\u308c\u3066\u3044\u306a\u3044\u3088\u3046\u3067\u3059\u3002\u5099\u3048\u4ed8\u3051\u306e\u95a2\u6570\u306b\u983c\u3089\u305a\uff0c1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{dx}{dt} = f(t, x)$$<\/p>\n<p>\u30924\u6b21\u306e\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u3067\u89e3\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u521d\u671f\u6761\u4ef6\u3092 $t=t_0$ \u3067 $x(t_0) = x_0$ \u3068\u3057\uff0c$t = t_1$ \u307e\u3067\u3092 $N$ \u5206\u5272\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>$$ h = \\frac{t_1 -t_0}{N}, \\quad t_i = t_0 + i\\, h,<br \/>\n\\quad x_i = x(t_i)$$<\/p>\n<p>\u3068\u3057\uff0c\u4ee5\u4e0b\u306e\u5f0f\u304b\u3089\u6b21\u306e\u30b9\u30c6\u30c3\u30d7\u306e\u5024 $x_{i+1}$ \u3092\u6c7a\u3081\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\\begin{eqnarray}<br \/>\nk_1 &amp;=&amp; h\\, f(t_i, x_i) \\\\<br \/>\nk_2 &amp;=&amp; h\\, f(t_i + h\/2, x_i + k_1\/2) \\\\<br \/>\nk_3 &amp;=&amp; h\\, f(t_i + h\/2, x_i + k_2\/2) \\\\<br \/>\nk_4 &amp;=&amp; h\\, f(t_i + h, x_i + k_3) \\\\<br \/>\nx_{i+1} &amp;=&amp; x_i + \\frac{1}{6} (k_1 + 2 k_2 + 2 k_3 + k_4)<br \/>\n\\end{eqnarray}<\/p>\n<p>\u4ee5\u4e0a\u306e\u3088\u3046\u306a\u8a08\u7b97\u3092\u884c\u3046\u95a2\u6570 <code>rk1()<\/code> \u3092 Python \u306e\u95a2\u6570\u3068\u3057\u3066\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u3057\u3066\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[22]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">rk1<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">func<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"sd\">\"\"\" dx\/dt = func(t, x) \u3092<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        \u521d\u671f\u6761\u4ef6 t = t0 \u3067 x = x0 \u3068\u3057\uff0c<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        [t0, t1] \u3092 N \u5206\u5272\u3057\u3066<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        4\u6b21\u306e\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u3067\u89e3\u304f<\/span>\r\n<span class=\"sd\">    \"\"\"<\/span>\r\n    <span class=\"n\">h<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"n\">N<\/span>\r\n    <span class=\"n\">T<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n    <span class=\"n\">X<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n    <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span>\r\n    <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span>\r\n    <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">k1<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k3<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">k2<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k4<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">k3<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">k1<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">k2<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">k3<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">k4<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">6<\/span>\r\n        <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span>\r\n        <span class=\"n\">T<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">append<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">X<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">append<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">T<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4f8b\u3068\u3057\u3066\uff0c\u7c21\u5358\u306a\u30ed\u30b8\u30b9\u30c6\u30a3\u30c3\u30af\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{dx}{dt} = f(t, x) = (1-x)\\,x$$<\/p>\n<p>\u3092\uff0c\u521d\u671f\u6761\u4ef6 $t_0 = 0$ \u3067 $x_0 = x(t_0) = 0.1$\uff0c$t = t_0 = 0$ \u304b\u3089 $t_1 = 10$ \u307e\u3067\u3092 $ N$ \u5206\u5272\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u306e\u7cbe\u5ea6\u306f\u5206\u5272\u6570 $N$ \u306b\u4f9d\u5b58\u3057\u307e\u3059\u3002$N$ \u306e\u5024\u3092\u5909\u3048\u3066 $x(t_1)$ \u306e\u5024\u3092\u8a08\u7b97\u3057\u3066\u7cbe\u5ea6\u3092\u78ba\u8a8d\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[23]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># dx\/dt = f(t, x) \u3092\u89e3\u304f\u3002<\/span>\r\n<span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">x<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">x0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mf\">0.1<\/span>\r\n<span class=\"n\">t0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">200<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">400<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">800<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1600<\/span><span class=\"p\">]:<\/span>\r\n    <span class=\"n\">T1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk1<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s2\">\"N =<\/span><span class=\"si\">%5d<\/span><span class=\"s2\">, x(t1) =<\/span><span class=\"si\">%15.12f<\/span><span class=\"s2\">\"<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X1<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">]))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>N =  100, x(t1) = 0.999591565222\r\nN =  200, x(t1) = 0.999591567379\r\nN =  400, x(t1) = 0.999591567509\r\nN =  800, x(t1) = 0.999591567517\r\nN = 1600, x(t1) = 0.999591567517\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4e0a\u306e\u7d50\u679c\u304b\u3089\uff0c$N=800$ \u304f\u3089\u3044\u3067\u5c0f\u6570\u70b9\u4ee5\u4e0b $12$ \u6841\u7a0b\u5ea6\u306e\u7cbe\u5ea6\u304c\u3042\u308b\u3053\u3068\u304c\u308f\u304b\u308a\u307e\u3059\u3002\u3067\u306f\u3053\u306e\u304f\u3089\u3044\u306e $N$ \u3067\u8a08\u7b97\u3092\u3059\u308b\u3053\u3068\u306b\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[24]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># dx\/dt = f(t, x) \u3092\u89e3\u304f\u3002<\/span>\r\n<span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">f<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">x<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">x0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mf\">0.1<\/span>\r\n<span class=\"n\">t0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">ndiv<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">40<\/span>\r\n<span class=\"n\">Ndiv<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">20<\/span>\r\n<span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">Ndiv<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">T1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk1<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">f<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>T1<\/code>\uff0c<code>X1<\/code> \u306b\u306f <code>N+1<\/code> \u70b9\u306e\u6570\u5024\u89e3\u306e\u5024\u304c\u4ee3\u5165\u3055\u308c\u3066\u3044\u307e\u3059\u3002\u6ed1\u3089\u304b\u306a\u66f2\u7dda\u306e\u30b0\u30e9\u30d5\u3092\u63cf\u304f\u306b\u306f\uff0c\u5168\u90e8\u306e\u70b9\u3092\u4f7f\u3048\u3070\u3044\u3044\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[25]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">T1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X1<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$t$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x(t)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u30ed\u30b8\u30b9\u30c6\u30a3\u30c3\u30af\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9958\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk05.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u3053\u3053\u3067\u306f\u5c11\u3057\u9593\u5f15\u3044\u3066 <code>Ndiv+1<\/code> \u500b\u306e\u70b9\u3092\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3057\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff08\u3042\u3068\u3067\u89e3\u6790\u89e3\u3068\u6bd4\u3079\u3066\u307f\u308b\u305f\u3081\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[26]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u30c7\u30fc\u30bf\u3092\u9593\u5f15\u304f<\/span>\r\n<span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">T1<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">T1<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span><span class=\"p\">)]<\/span>\r\n<span class=\"n\">x1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">X1<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">X1<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span><span class=\"p\">)]<\/span>\r\n\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'\u5143\u306e\u8981\u7d20\u6570\u306f'<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">X1<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'\u9593\u5f15\u304f\u3068\u3000\u3000'<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x1<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>\u5143\u306e\u8981\u7d20\u6570\u306f 801\r\n\u9593\u5f15\u304f\u3068\u3000\u3000 21\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[27]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u30c7\u30fc\u30bf\u3092\u9593\u5f15\u3044\u3066\u30b0\u30e9\u30d5\u306b<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">scatter<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"kc\">True<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$t$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x(t)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u30ed\u30b8\u30b9\u30c6\u30a3\u30c3\u30af\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9959\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk06.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u53c2\u8003\uff1aSymPy-\u306b\u3088\u308b1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u89e3\u6790\u89e3\">\u53c2\u8003\uff1aSymPy \u306b\u3088\u308b1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u89e3\u6790\u89e3<\/h4>\n<p>\u7c21\u5358\u306a\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u5834\u5408\u306f SymPy \u306e <code>dsolve()<\/code> \u3067\u89e3\u6790\u7684\u306b\u89e3\u304f\u3053\u3068\u304c\u3067\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4f8b\u3068\u3057\u3066\uff0c\u7c21\u5358\u306a\u30ed\u30b8\u30b9\u30c6\u30a3\u30c3\u30af\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{dx}{dt} = (1-x)\\,x$$<\/p>\n<p>\u3092\uff0c\u521d\u671f\u6761\u4ef6 $t = 0$ \u3067 $x(0) = 0.1$ \u3068\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[28]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u89e3\u304f\u3079\u304d\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3092 eq \u3068\u3057\u3066\u5b9a\u7fa9<\/span>\r\n<span class=\"n\">var<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'t'<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Function<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'x'<\/span><span class=\"p\">)(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">eq<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">Derivative<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">eq<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[28]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle \\frac{d}{d t} x{\\left(t \\right)} = \\left(1 -x{\\left(t \\right)}\\right) x{\\left(t \\right)}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[29]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u521d\u671f\u6761\u4ef6\u3092\u7279\u306b\u8a2d\u5b9a\u305b\u305a\u306b\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3092\u89e3\u304f<\/span>\r\n<span class=\"n\">dsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">eq<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[29]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle x{\\left(t \\right)} = \\frac{1}{C_{1} e^{-t} + 1}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[30]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u521d\u671f\u6761\u4ef6\u3092 t=0 \u3067 x(0) = 1\/10 \u3068\u3057\u3066\u89e3\u304f<\/span>\r\n<span class=\"n\">sol1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">dsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">eq<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ics<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">):<\/span> <span class=\"n\">Rational<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"p\">)})<\/span>\r\n<span class=\"n\">sol1<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[30]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle x{\\left(t \\right)} = \\frac{1}{1 + 9 e^{-t}}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[31]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># ans \u306e\u53f3\u8fba\u3092\u8868\u793a <\/span>\r\n<span class=\"c1\"># rhs \u306f rirhgt-hand-side<\/span>\r\n<span class=\"n\">simplify<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sol1<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">rhs<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[31]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle \\frac{e^{t}}{e^{t} + 9}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>&#8230; \u3068\u3044\u3046\u3053\u3068\u3067\uff0c\u89e3\u6790\u89e3\u306f<\/p>\n<p>$$x(t) = \\frac{\\exp(t)}{9 + \\exp(t)}$$<\/p>\n<p>\u3067\u3042\u308b\u3053\u3068\u304c\u308f\u304b\u308a\u307e\u3059\u3002<br \/>\n\u5f97\u3089\u308c\u305f\u89e3\u6790\u89e3 $x(t)$ \u3068\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u3067\u5f97\u3089\u308c\u305f\u6570\u5024\u89e3\u3092\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3059\u308b\u4f8b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[32]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">sol1<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">rhs<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">10<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'\u89e3\u6790\u89e3'<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s1\">'\u6570\u5024\u89e3'<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">scatter<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"kc\">True<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n            <span class=\"c1\"># \"ms\" \u3064\u307e\u308a \"markersize\" \u3092\u5c0f\u3055\u3081\u306b<\/span>\r\n            <span class=\"n\">rendering_kw<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"s2\">\"ms\"<\/span><span class=\"p\">:<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">}),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$t$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x(t)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u30ed\u30b8\u30b9\u30c6\u30a3\u30c3\u30af\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u89e3\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9960\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk07.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u5f97\u3089\u308c\u305f $x(t)$ \u3092\u3069\u3046\u3084\u3063\u3066\u95a2\u6570\u306b\u5b9a\u7fa9\u3059\u308b\u304b\u60a9\u307f\u307e\u3059\u3002\u4ee5\u4e0b\u306e\u4f8b\u3067\u306a\u3093\u3068\u304b\u306a\u308a\u307e\u3059\u304c\uff0c\u5c11\u3057\u30c8\u30ea\u30c3\u30ad\u30fc\u3067\u3059\u304b\u306d\u3047\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[33]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">xsol1<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">s<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">sol1<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">rhs<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"n\">s<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">xsol1<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[33]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle \\frac{1}{1 + 9 e^{-t}}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h3 id=\"\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u306b\u3088\u308b2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5\">\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u306b\u3088\u308b2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5<\/h3>\n<p>\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u6570\u5024\u89e3\u6cd5\u3092\u3057\u3066\u304f\u308c\u308b\u95a2\u6570\u306f SymPy \u306b\u306f\u7528\u610f\u3055\u308c\u3066\u3044\u306a\u3044\u3088\u3046\u3067\u3059\u3002\u5099\u3048\u4ed8\u3051\u306e\u95a2\u6570\u306b\u983c\u3089\u305a\uff0c\u6b21\u306e\u3088\u3046\u306a2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3092\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u3067\u89e3\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>$$ \\frac{d^2 x}{dt^2 } = F\\left(t, x, \\frac{dx}{dt}\\right)$$<\/p>\n<p>\u3053\u306e\u5834\u5408\u306b\u306f\uff0c $\\displaystyle v \\equiv \\frac{dx}{dt}$ \u3068\u304a\u3051\u3070\uff0c\u6b21\u306e\u3088\u3046\u306a\u9023\u7acb1\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u5f62\u306b\u5e30\u7740\u3067\u304d\u308b\u3002<\/p>\n<p>\\begin{eqnarray}<br \/>\n\\frac{dx}{dt} &amp;=&amp; F_1(t, x, v) = v \\\\<br \/>\n\\frac{dv}{dt} &amp;=&amp; F_2(t, x, v) = F(t, x, v)<br \/>\n\\end{eqnarray}<\/p>\n<p>\u521d\u671f\u6761\u4ef6\u3092 $t=t_0$ \u3067 $x(t_0) = x_0, v(t_0) = v_0$ \u3068\u3057\uff0c$t = t_1$ \u307e\u3067\u3092 $N$ \u5206\u5272\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>$$ h = \\frac{t_1 -t_0}{N}, \\quad t_i = t_0 + i\\, h,<br \/>\n\\quad x_i = x(t_i), \\quad v_i = v(t_i)$$<\/p>\n<p>\u3068\u3057\uff0c\u4ee5\u4e0b\u306e\u5f0f\u304b\u3089\u6b21\u306e\u30b9\u30c6\u30c3\u30d7\u306e\u5024 $x_{i+1}, v_{i+1}$ \u3092\u6c7a\u3081\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\\begin{eqnarray}<br \/>\nk_1 &amp;=&amp; h\\, F_1(t_i, x_i, v_i) = h\\,v_i \\\\<br \/>\nm_1 &amp;=&amp; h\\, F_2(t_i, x_i, v_i) \\\\<br \/>\nk_2 &amp;=&amp; h\\, F_1(t_i + h\/2, x_i + k_1\/2, v_i + m_1\/2) = h\\,(v_i + m_1\/2)\\\\<br \/>\nm_2 &amp;=&amp; h\\, F_2(t_i + h\/2, x_i + k_1\/2, v_i + m_1\/2) \\\\<br \/>\nk_3 &amp;=&amp; h\\, F_1(t_i + h\/2, x_i + k_2\/2, v_i + m_2\/2) = h\\,(v_i + m_2\/2)\\\\<br \/>\nm_3 &amp;=&amp; h\\, F_2(t_i + h\/2, x_i + k_2\/2, v_i + m_2\/2) \\\\<br \/>\nk_4 &amp;=&amp; h\\, F_1(t_i + h, x_i + k_3, v_i + m_3) = h\\,(v_i + m_3)\\\\<br \/>\nm_4 &amp;=&amp; h\\, F_2(t_i + h, x_i + k_3, v_i + m_3) \\\\<br \/>\nx_{i+1} &amp;=&amp; x_i + \\frac{1}{6} (k_1 + 2 k_2 + 2 k_3 + k_4)\\\\<br \/>\nv_{i+1} &amp;=&amp; v_i + \\frac{1}{6} (m_1 + 2 m_2 + 2 m_3 + m_4)<br \/>\n\\end{eqnarray}<\/p>\n<p>\u4ee5\u4e0a\u306e\u3088\u3046\u306a\u8a08\u7b97\u3092\u884c\u3046\u95a2\u6570 <code>rk2()<\/code> \u3092 Python \u306e\u95a2\u6570\u3068\u3057\u3066\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u3057\u3066\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[34]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">rk2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">Func<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"sd\">\"\"\" d^2 x\/dt^2 = Func(t, x, v) \u3092<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        \u521d\u671f\u6761\u4ef6 t = t0 \u3067 x = x0, v = v0 \u3068\u3057\uff0c<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        [t0, t1] \u3092 N \u5206\u5272\u3057\u3066<\/span>\r\n<span class=\"sd\">        4\u6b21\u306e\u30eb\u30f3\u30b2\u30fb\u30af\u30c3\u30bf\u6cd5\u3067\u89e3\u304f<\/span>\r\n<span class=\"sd\">    \"\"\"<\/span>\r\n    <span class=\"n\">h<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"nb\">float<\/span><span class=\"p\">((<\/span><span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"n\">T<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n    <span class=\"n\">X<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n    <span class=\"n\">V<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n    <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span>\r\n    <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span>\r\n    <span class=\"n\">v<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span>\r\n    <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">v<\/span>\r\n        <span class=\"n\">m1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">Func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m1<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">m2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">Func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">k1<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m1<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k3<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m2<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">m3<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">Func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">k2<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m2<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">k4<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m3<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">m4<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">h<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">Func<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">h<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">k3<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"n\">m3<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">k1<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">k2<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">k3<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">k4<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">6<\/span>\r\n        <span class=\"n\">v<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">v<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">m1<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">m2<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">m3<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">m4<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">6<\/span>\r\n        <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">t<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">h<\/span> \r\n        <span class=\"n\">T<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">append<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">X<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">append<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n        <span class=\"n\">V<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">append<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">v<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">T<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">V<\/span><span class=\"p\">]<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4f8b\u3068\u3057\u3066\uff0c\u7c21\u5358\u306a\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\u306e\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{d^2 x}{dt^2} = F(t, x, v) = -x -a v + b \\cos(t), \\quad v = \\frac{dx}{dt} $$<\/p>\n<p>\u3092\uff0c<\/p>\n<ul>\n<li>$a , b $ \u306b\u3044\u304f\u3064\u304b\u5024\u3092\u5165\u308c\u3066<\/li>\n<li>\u521d\u671f\u6761\u4ef6 $t_0 = 0$ \u3067 $x_0 = x(t_0) = 3, v_0 = v(t_0) = 0$\uff0c<\/li>\n<li>$t = t_0 = 0$ \u304b\u3089 $t_1 = 20$ \u307e\u3067\u3092 $ N $ \u5206\u5272<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>$N$ \u306e\u5024\u3092\u3044\u304f\u3064\u304b\u5909\u3048\u3066\u307f\u3066\uff0c\u7cbe\u5ea6\u3092\u78ba\u8a8d\u3057\u307e\u3059\u3002\uff08\u7d50\u69cb\u6642\u9593\u304c\u304b\u304b\u308a\u307e\u3059\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[35]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">F<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">global<\/span> <span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"n\">a<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">v<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">cos<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">a<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mf\">0.5<\/span>\r\n<span class=\"n\">b<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mf\">0.2<\/span>\r\n<span class=\"n\">x0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span>\r\n<span class=\"n\">v0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">20<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">200<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">400<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">800<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1600<\/span><span class=\"p\">]:<\/span>\r\n    <span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">V2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">F<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"c1\"># X2 \u306e\u6700\u5f8c\u306e\u8981\u7d20 X2[-1] \u3092\u8868\u793a<\/span>\r\n    <span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s2\">\"N =<\/span><span class=\"si\">%5d<\/span><span class=\"s2\">, x(t1) =<\/span><span class=\"si\">%15.12f<\/span><span class=\"s2\">\"<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">]))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>N =  200, x(t1) = 0.383967288338\r\nN =  400, x(t1) = 0.383966889383\r\nN =  800, x(t1) = 0.383966861347\r\nN = 1600, x(t1) = 0.383966859500\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4e0a\u306e\u7d50\u679c\u304b\u3089\uff0c$N=800$ \u304f\u3089\u3044\u3067\u5c0f\u6570\u70b9\u4ee5\u4e0b $8$ \u6841\u7a0b\u5ea6\u306e\u7cbe\u5ea6\u304c\u3042\u308b\u3053\u3068\u304c\u308f\u304b\u308a\u307e\u3059\u3002\u3067\u306f\u3053\u306e\u304f\u3089\u3044\u306e $N$ \u3067\u8a08\u7b97\u3092\u3059\u308b\u3053\u3068\u306b\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[36]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">ndiv<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">20<\/span>\r\n<span class=\"n\">Ndiv<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">40<\/span>\r\n<span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">Ndiv<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">V2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">F<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p><code>T2, X2, V2<\/code> \u306b\u306f <code>N+1<\/code> \u70b9\u306e\u6570\u5024\u89e3\u306e\u5024\u304c\u4ee3\u5165\u3055\u308c\u3066\u3044\u307e\u3059\u3002\u6ed1\u3089\u304b\u306a\u66f2\u7dda\u306e\u30b0\u30e9\u30d5\u3092\u63cf\u304f\u306b\u306f\uff0c\u5168\u90e8\u306e\u70b9\u3092\u4f7f\u3048\u3070\u3044\u3044\u3067\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[37]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9961\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk08.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u3053\u3053\u3067\u306f\u5c11\u3057\u9593\u5f15\u3044\u3066\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3057\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002\uff08\u3042\u3068\u3067\u89e3\u6790\u89e3\u3068\u6bd4\u3079\u3066\u307f\u308b\u305f\u3081\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[38]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u30c7\u30fc\u30bf\u3092\u9593\u5f15\u304f<\/span>\r\n<span class=\"n\">t2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span><span class=\"p\">)]<\/span>\r\n<span class=\"n\">x2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">ndiv<\/span><span class=\"p\">)]<\/span>\r\n\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'\u5143\u306e\u8981\u7d20\u6570\u306f    '<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'<\/span><span class=\"si\">%2d<\/span><span class=\"s1\"> \u98db\u3073\u306b\u9593\u5f15\u304f\u3068 <\/span><span class=\"si\">%2d<\/span><span class=\"s1\">'<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ndiv<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x2<\/span><span class=\"p\">)))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>\u5143\u306e\u8981\u7d20\u6570\u306f     801\r\n20 \u98db\u3073\u306b\u9593\u5f15\u304f\u3068 41\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[39]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">scatter<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"kc\">True<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n            <span class=\"c1\"># \"ms\" \u3064\u307e\u308a \"markersize\" \u3092\u5c0f\u3055\u3081\u306b<\/span>\r\n            <span class=\"n\">rendering_kw<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"s2\">\"ms\"<\/span><span class=\"p\">:<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">}),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$t$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x(t)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9962\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk09.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u53c2\u8003\uff1aSymPy-\u306b\u3088\u308b2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u89e3\u6790\u89e3\">\u53c2\u8003\uff1aSymPy \u306b\u3088\u308b2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u89e3\u6790\u89e3<\/h4>\n<p>\u7c21\u5358\u306a\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306e\u5834\u5408\u306f SymPy \u306e <code>dsolve()<\/code> \u3067\u89e3\u6790\u7684\u306b\u89e3\u304f\u3053\u3068\u304c\u3067\u304d\u307e\u3059\u3002<br \/>\n\u4f8b\u3068\u3057\u3066\uff0c\u7c21\u5358\u306a\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\u306e\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{d^2 x}{dt^2} = -x -a \\frac{dx}{dt} + b \\cos(t) $$<\/p>\n<p>\u3092\uff0c<\/p>\n<ul>\n<li>$a , b $ \u306b\u3044\u304f\u3064\u304b\u5024\u3092\u5165\u308c\u3066<\/li>\n<li>\u521d\u671f\u6761\u4ef6 $t_0 = 0$ \u3067 $x_0 = x(t_0) = 3, v_0 = v(t_0) = 0$\uff0c<br \/>\n\u3068\u3057\u3066\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u307e\u305a\uff0c$a, b$ \u3092\u5909\u6570\u3068\u3057\u305f\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3092\u8fd4\u3059\u95a2\u6570 <code>eq(a, b)<\/code> \u3092\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[40]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">var<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'t a b'<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Function<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'x'<\/span><span class=\"p\">)(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">Eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">Derivative<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n              <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">x<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">Derivative<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">cos<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[40]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle \\frac{d^{2}}{d t^{2}} x{\\left(t \\right)} = -a \\frac{d}{d t} x{\\left(t \\right)} + b \\cos{\\left(t \\right)} -x{\\left(t \\right)}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u307e\u305a\u306f $a = 0, b = 0$ \u306e\u5834\u5408\u306b\uff0c\u521d\u671f\u6761\u4ef6 $x(0) = 3, v(0) = \\dot{x}(0) = 0$ \u306e\u3082\u3068\u3067 <code>dsolve()<\/code> \u3067\u89e3\u6790\u7684\u306b\u89e3\u304d\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[41]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">dsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n       <span class=\"n\">ics<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">):<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">diff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">):<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">})<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[41]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle x{\\left(t \\right)} = 3 \\cos{\\left(t \\right)}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u6b21\u306b\uff0c$a = \\frac{1}{2}, b = \\frac{1}{5}$ \u306e\u5834\u5408\u3002\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b <code>Rational()<\/code> \u95a2\u6570\u3092\u4f7f\u3046\u3068\uff0c\u5b9f\u6570\u5024\u306b\u5909\u63db\u3057\u306a\u3044\u3067\uff08\u7d04\u5206\u3055\u308c\u305f\uff09\u5206\u6570\u306e\u307e\u307e\u3067\u6271\u3044\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[42]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">a<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Rational<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">b<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">Rational<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">sol2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">dsolve<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">eq<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n              <span class=\"n\">ics<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">):<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">diff<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">):<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">})<\/span>\r\n<span class=\"n\">sol2<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt output_prompt\">Out[42]:<\/div>\n<div class=\"output_latex output_subarea output_execute_result\">$\\displaystyle x{\\left(t \\right)} = \\left(\\frac{7 \\sqrt{15} \\sin{\\left(\\frac{\\sqrt{15} t}{4} \\right)}}{75} + 3 \\cos{\\left(\\frac{\\sqrt{15} t}{4} \\right)}\\right) e^{-\\frac{t}{4}} + \\frac{2 \\sin{\\left(t \\right)}}{5}$<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u6c42\u307e\u3063\u305f\u89e3\u6790\u89e3\u3092\u95a2\u6570\u3068\u3057\u3066\u5b9a\u7fa9\u3059\u308b\u4f8b\u3067\u3059\u3002\uff08\u3061\u3087\u3063\u3068\u30c8\u30ea\u30c3\u30ad\u30fc\u3067\u3059\u304b\u306d\uff1f\uff09<\/p>\n<p>\u89e3 <code>sol2<\/code> \u306e\u53f3\u8fba <code>rhs<\/code> \u306e <code>t<\/code> \u306b <code>s<\/code> \u3092\u4ee3\u5165\u3057\u3066\u95a2\u6570 <code>xsol2(s)<\/code> \u3092\u5b9a\u7fa9\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[43]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">xsol2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">s<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">sol2<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">rhs<\/span><span class=\"o\">.<\/span><span class=\"n\">subs<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">s<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[44]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"n\">key1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$a = <\/span><span class=\"si\">%3.1f<\/span><span class=\"s2\">, b = <\/span><span class=\"si\">%3.1f<\/span><span class=\"s2\">$ \u306e\u89e3\u6790\u89e3\"<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<span class=\"n\">key2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$a = <\/span><span class=\"si\">%3.1f<\/span><span class=\"s2\">, b = <\/span><span class=\"si\">%3.1f<\/span><span class=\"s2\">$ \u306e\u6570\u5024\u89e3\"<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">a<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">b<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">xsol2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">20<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">key1<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">key2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">scatter<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"kc\">True<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \r\n            <span class=\"n\">rendering_kw<\/span><span class=\"o\">=<\/span><span class=\"p\">{<\/span><span class=\"s2\">\"ms\"<\/span><span class=\"p\">:<\/span><span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">}),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlim<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">20<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$t$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"$x(t)$\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span>\r\n    <span class=\"n\">title<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s2\">\"\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\"<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9963\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk10.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\">\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5<\/h4>\n<p>\u6e1b\u8870\uff0b\u5f37\u5236\u632f\u52d5\u306e\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3092\u4ee5\u4e0b\u306e\u5834\u5408\u306b\u89e3\u304d\uff0c\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3059\u308b\u3002<\/p>\n<p>\u307e\u305a $a$ \u306e\u5f71\u97ff\u3092\u8abf\u3079\u308b\u305f\u3081\uff0c<\/p>\n<ol>\n<li>$a = 0, b = 0$<\/li>\n<li>$a = 0.2, b = 0$<\/li>\n<li>$a = 0.5, b = 0$<\/li>\n<li>$a = 0.8, b = 0$<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u6b21\u306b\uff0c$b$ \u306e\u5f71\u97ff\u3092\u8abf\u3079\u308b\u305f\u3081\uff0c<\/p>\n<ol>\n<li>$a = 0, b = 0$<\/li>\n<li>$a = 0, b = 0.2$<\/li>\n<li>$a = 0, b = 0.5$<\/li>\n<li>$a = 0, b = 0.8$<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<h4 id=\"\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u5358\u632f\u308a\u5b50\">\u25cb\u7df4\u7fd2\uff1a\u5358\u632f\u308a\u5b50<\/h4>\n<p>2\u968e\u5e38\u5fae\u5206\u65b9\u7a0b\u5f0f<\/p>\n<p>$$ \\frac{d^2\\theta}{dt^2} = -4\\pi^2 \\sin\\theta$$<\/p>\n<p>\u3092\u521d\u671f\u6761\u4ef6<\/p>\n<p>$$ \\theta = 45^{\\circ}, \\ \\ \\frac{d\\theta}{dt} = 0 \\quad \\mbox{at}\\ \\ t = 0$$<\/p>\n<p>\u306e\u3082\u3068\u3067 $t=0$ \u304b\u3089 $t = 3$ \u307e\u3067\u6570\u5024\u7684\u306b\u89e3\u3051\u3002\uff08\u89e3\u6790\u7684\u306b\u306f\u89e3\u3051\u307e\u305b\u3093\u3088\u3002\uff09<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>$\\theta \\Rightarrow x, \\frac{d\\theta}{dt} \\Rightarrow v$ \u3068\u7f6e\u304d\u63db\u3048\u3066\uff0c<code>rk2()<\/code> \u3092\u4f7f\u3046\u3002\u521d\u671f\u6761\u4ef6\u306e\u89d2\u5ea6\u306f\u30e9\u30b8\u30a2\u30f3\u306b\u3057\u3066 $\\sin\\theta$ \u306b\u6e21\u3059\u3088\u3046\u306b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[45]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u5909\u6570 t, x, v \u306e\u521d\u671f\u5316<\/span>\r\n<span class=\"n\">var<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s1\">'t x v'<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">def<\/span> <span class=\"nf\">F<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v<\/span><span class=\"p\">):<\/span>\r\n    <span class=\"c1\"># pi \u306e\u307e\u307e\u3060\u3068\u53b3\u5bc6\u306b\u8a08\u7b97\u3057\u3088\u3046\u3068\u3057\u3066<\/span>\r\n    <span class=\"c1\"># \u3082\u306e\u3059\u3054\u304f\u6642\u9593\u304c\u304b\u304b\u3063\u3066\u3057\u307e\u3046\u306e\u3067<\/span>\r\n    <span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"nb\">float<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">**<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">sin<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">x<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">x0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"nb\">float<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">rad<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">45<\/span><span class=\"p\">))<\/span>\r\n<span class=\"n\">v0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t0<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span>\r\n<span class=\"n\">t1<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span>\r\n\r\n<span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">N<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">200<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">400<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">800<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1600<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">3200<\/span><span class=\"p\">]:<\/span>\r\n    <span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">V2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">F<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n    <span class=\"c1\"># X2 \u306e\u6700\u5f8c\u306e\u8981\u7d20 X2[-1] \u3092\u8868\u793a<\/span>\r\n    <span class=\"nb\">print<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"s2\">\"N =<\/span><span class=\"si\">%5d<\/span><span class=\"s2\">, x(t1) =<\/span><span class=\"si\">%15.12f<\/span><span class=\"s2\">\"<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">N<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">]))<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>N =  100, x(t1) = 0.591465894161\r\nN =  200, x(t1) = 0.591544091180\r\nN =  400, x(t1) = 0.591548830281\r\nN =  800, x(t1) = 0.591549121191\r\nN = 1600, x(t1) = 0.591549139198\r\nN = 3200, x(t1) = 0.591549140318\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4e0a\u306e\u7d50\u679c\u304b\u3089\uff0c<code>N = 1600<\/code> \u3067\u5c0f\u6570\u70b9\u4ee5\u4e0b 7~8 \u6841\u7a0b\u5ea6\u306e\u7cbe\u5ea6\u304c\u3042\u308b\u3053\u3068\u304c\u308f\u304b\u308b\u3002<\/p>\n<p>\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u7d50\u69cb\u6642\u9593\u304c\u304b\u304b\u308b\u304c\uff0c\u3053\u308c\u3067\u884c\u3053\u3046\u3002<\/p>\n<p>\u30bb\u30eb\u306e\u6700\u521d\u306b <code>%%time<\/code> \u3068\u66f8\u304f\u3053\u3068\u3067\uff0c\u3053\u306e\u30bb\u30eb\u3092\u5b9f\u884c\u3059\u308b\u306e\u306b\u304b\u304b\u3063\u305f\u6642\u9593\u304c\u308f\u304b\u308b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[46]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"o\">%%time<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">V2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">rk2<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">F<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">x0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">v0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">t1<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">1600<\/span><span class=\"p\">)<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_subarea output_stream output_stdout output_text\">\n<pre>CPU times: user 6.91 s, sys: 0 ns, total: 6.91 s\r\nWall time: 6.91 s\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4e00\u65b9\uff0c$\\theta$ \u304c\u3042\u307e\u308a\u5927\u304d\u304f\u306a\u3044\u3068\u3059\u308c\u3070\uff0c\u30c6\u30a4\u30e9\u30fc\u5c55\u958b\u306e1\u6b21\u306e\u8fd1\u4f3c\u3067 $\\sin\\theta \\simeq \\theta$ \u3067\u3042\u308b\u304b\u3089<\/p>\n<p>$$ \\frac{d^2\\theta}{dt^2} \\simeq -4\\pi^2 \\theta$$<\/p>\n<p>$\\simeq$ \u3092 $=$ \u306b\u5909\u3048\u3066\u65b9\u7a0b\u5f0f\u306b\u3059\u308b\u3068\uff0c\u3053\u308c\u306f\u5358\u632f\u52d5\u306e\u65b9\u7a0b\u5f0f\u3067\u3042\u308b\u304b\u3089\uff0c\u540c\u3058\u521d\u671f\u6761\u4ef6\u3067\u4ee5\u4e0b\u306e\u3088\u3046\u306b\u89e3\u6790\u7684\u306b\u89e3\u3051\u308b\u3002<\/p>\n<p>$$\\theta_s = \\theta_0 \\cos (2 \\pi t) = \\frac{\\pi}{4} \\cos (2 \\pi t)$$<\/p>\n<p>\u3053\u306e\u5358\u632f\u52d5\u306e\u89e3\u3082\u91cd\u306d\u3066\u30b0\u30e9\u30d5\u306b\u3057\u3066\u307f\u3088\u3002\u5468\u671f\u306b\u306f\u3069\u306e\u3088\u3046\u306a\u9055\u3044\u304c\u3042\u308b\u304b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing code_cell rendered\">\n<div class=\"input\">\n<div class=\"prompt input_prompt\">In\u00a0[47]:<\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"input_area\">\n<div class=\" highlight hl-ipython3\">\n<pre><span class=\"c1\"># \u7e26\u8ef8\u306e\u30ea\u30b9\u30c8 X2 \u306e\u5404\u8981\u7d20\u3092\u30e9\u30b8\u30a2\u30f3\u304b\u3089\u5ea6\u3078\u5909\u63db<\/span>\r\n<span class=\"n\">XX2<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">deg<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"ow\">in<\/span> <span class=\"nb\">range<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"nb\">len<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">X2<\/span><span class=\"p\">))]<\/span>\r\n\r\n<span class=\"n\">graphics<\/span><span class=\"p\">(<\/span>\r\n    <span class=\"n\">list_2d<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">T2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">XX2<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s1\">'\u6570\u5024\u89e3'<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">line<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">deg<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"o\">\/<\/span><span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">cos<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">pi<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">t<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"s1\">'\u5358\u632f\u52d5\u89e3'<\/span><span class=\"p\">),<\/span> \r\n    <span class=\"n\">xlabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s1\">'$t$'<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">ylabel<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"sa\">r<\/span><span class=\"s1\">'$\\theta$ (\u5ea6)'<\/span>\r\n<span class=\"p\">)<\/span><span class=\"p\">;<\/span>\r\n<\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"output_wrapper\">\n<div class=\"output\">\n<div class=\"output_area\">\n<div class=\"prompt\"><\/div>\n<div class=\"output_svg output_subarea \">\n<p><!--?xml version=\"1.0\" encoding=\"utf-8\" standalone=\"no\"?--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9964\" src=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-content\/uploads\/sites\/76\/sympysk11.svg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"427\" \/><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"cell border-box-sizing text_cell rendered\">\n<div class=\"prompt input_prompt\"><\/div>\n<div class=\"inner_cell\">\n<div class=\"text_cell_render border-box-sizing rendered_html\">\n<p>\u4ee5\u4e0a\u306e\u3088\u3046\u306b\uff0cSymPy \u3067\u306f\u89e3\u6790\u7684\u306b\u8a08\u7b97\uff08\u5fae\u5206\u30fb\u7a4d\u5206\uff09\u3067\u304d\u308b\u3068\u3053\u308d\u306f\u89e3\u6790\u7684\u306b\u3084\u3063\u3066\uff0c\u3067\u304d\u306a\u3044\u3068\u3053\u308d\u306f\u6570\u5024\u7684\u306b\u89e3\u304f\uff0c\u3068\u3044\u3046\u3053\u3068\u304c\u3067\u304d\u3066\u4fbf\u5229\u306a\u306e\u3067\u306f\u3042\u308b\u304c\uff0c\u6570\u5024\u89e3\u6790\u7528\u306e\u95a2\u6570\u306f\u4e00\u90e8\u3057\u304b\u6e96\u5099\u3055\u308c\u3066\u304a\u3089\u305a\uff0c\u81ea\u524d\u3067\u6570\u5024\u89e3\u6790\u306e\u30d7\u30ed\u30b0\u30e9\u30df\u30f3\u30b0\u3092\u3057\u3066\u307f\u308b\u3068\uff0c\u5b9f\u884c\u306b\u304b\u306a\u308a\u6642\u9593\u304c\u304b\u304b\u308b\u3068\u3044\u3046\u6b8b\u5ff5\u306a\u3068\u3053\u308d\u3082\u3042\u308b\u3002<\/p>\n<p>\u3082\u3046\u5c11\u3057 Python \u3067\u52b9\u7387\u7684\u306a\u6570\u5024\u89e3\u6790\u3092\u3057\u305f\u3044\u5834\u5408\u306b\u306f\uff0c\u5225\u9014\u8aac\u660e\u3059\u308b\u30e9\u30a4\u30d6\u30e9\u30ea SciPy \u306a\u3069\u3092\u4f7f\u3046\u3053\u3068\u306b\u306a\u308b\u3002<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Python \u3067\u6570\u5024\u89e3\u6790\u306e\u305f\u3081\u306b\u5fc5\u8981\u306a\u30d7\u30ed\u30b0\u30e9\u30df\u30f3\u30b0\u3068\uff0c\u3044\u304f\u3064\u304b\u306e\u4f8b\u3092\u793a\u3057\u307e\u3059\u3002 \u3053\u3053\u3067\u306f\u6570\u5024\u89e3\u6790\u30e9\u30a4\u30d6\u30e9\u30ea\u3067\u3042\u308b SciPy \u3092\u4f7f\u308f\u305a\uff0c\u8a08\u7b97\u6a5f\u4ee3\u6570\u30b7\u30b9\u30c6\u30e0\u3067\u3042\u308b SymPy \u3092\u3042\u3048\u3066\u4f7f\u3063\u305f\u4f8b\u3092\u793a\u3057\u307e\u3059\u3002<\/p>\n<p>\u307e\u305f SymPy \u81ea\u4f53\u3067\u3082\u30b0\u30e9\u30d5\u4f5c\u6210\u6a5f\u80fd\u304c\u3042\u308a\u307e\u3059\u304c\uff0c\u3053\u3053\u3067\u306f\uff0cSymPy Plotting Backends (SPB) \u3092\u4f7f\u3063\u3066\u30b0\u30e9\u30d5\u3092\u63cf\u3044\u3066\u307f\u307e\u3059\u3002<\/p><p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/%e3%82%b3%e3%83%b3%e3%83%94%e3%83%a5%e3%83%bc%e3%82%bf%e6%bc%94%e7%bf%92\/python-%e3%81%a7%e6%95%b0%e5%80%a4%e8%a7%a3%e6%9e%90\/sympy-%e3%81%a7%ef%bc%88%e3%81%82%e3%81%88%e3%81%a6%ef%bc%89%e6%95%b0%e5%80%a4%e8%a7%a3%e6%9e%90\/\">\u7d9a\u304d\u3092\u8aad\u3080<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":33,"featured_media":0,"parent":4481,"menu_order":6,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4498","page","type-page","status-publish","hentry","nodate","item-wrap"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/users\/33"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4498"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9966,"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4498\/revisions\/9966"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/home.hirosaki-u.ac.jp\/relativity\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}